الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )
599
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )
عذر پذيرى است از عذرجويان و مؤاخذه نكردن در امور روايت شده كه پيغمبر مقصود آيه را از جبرئيل پرسيد و پاسخ گفت : اين محمد خدايت فرمان داده كه بگذرى از هر كه به ستم كرده و بدهى به هر كه از تو دريغ داشته و بنوازى هر كه را از تو رشتهء خويشى را بريده . « وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ » و آن هر چيزى است كه از نظر عقل و شرع خوب است و زشت و قبيح نيست نزد خردمندان ، و گفتهاند مقصود هر خصلت پسنديده است . من گويم ، صدوق ( ره ) در عيون اين حديث را از همين راوى نقل كرده و جملهء « وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ » هم دارد و در آخرش افزوده كه « قال اللَّه عز و جل : وَ الصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ » و گويا اين جمله از نسخه نويسانِ كافى ساقط شده باشد . . . تا آنكه گويد : بيضاوى از زهرى نقل كرده است كه : بأساء ، تنگدستى است و در اموال است چون فقر و ندارى ولى ضراء به معنى سخت حالى است و آن در نفوس است چون مرض و بيمارى . [ از مجلسى ( ره ) - قاموس گويد : كبريت ، سنگى است كه مىسوزد و به معنى ياقوت سرخ و طلا است يا گوهرى كه معدنش پشت وادىِ مورچگان است ، انتهى . و مشهور اين است كه كبريت احمر جوهرى است كه كيمياگران آن را مىجويند و آن اكسير است ، و حاصل حديث اين است كه زن داراى اوصاف ايمان كمتر از مرد متصف به آن است و مرد متصف به آن از اكسيرى كه بسا وجود خارجى ندارد ، كيمابتر است . ] [ از مجلسى ( ره ) - « أ تدري لم ذاك » اين بيان حقيقت اين كلام است ، يعنى كمى شماره مؤمنان با آنكه به حسب ظاهر بسيارند براى اين است كه وسيلهء انس مؤمنان باشد ، يا مقصود اين است كه خدا اين كفار را به صورتِ مؤمن در آورده و آفريده براى اين جهات است . به هر تقدير مراد اين است كه خدا اين شيعه نماهاى بىحقيقت را آرامشِ دلِ مؤمنانِ حقيقى ساخته